Khi chọn vật phẩm trang trí, người ta thường quan tâm tới vẻ đẹp và ý nghĩa. Phần an toàn ít được nói tới — dù đây là thứ ảnh hưởng trực tiếp tới người sống trong nhà.
Lưu ý: bài này nêu các nguyên tắc chung để bạn biết cần hỏi gì. Với sản phẩm cụ thể, hãy hỏi người bán về vật liệu và yêu cầu thông tin.
Rủi ro về vật liệu
Sơn và lớp phủ. Một số sản phẩm giá rẻ, đặc biệt hàng không rõ nguồn gốc, có thể dùng sơn chứa chất không an toàn. Điều này đáng chú ý nhất với vật phẩm mà trẻ nhỏ có thể chạm hoặc ngậm.
Cách giảm rủi ro: chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, hỏi về loại sơn dùng, và ưu tiên vật liệu tự nhiên không phủ sơn cho khu vực có trẻ nhỏ.
Keo và chất kết dính. Một số sản phẩm mới có mùi mạnh trong thời gian đầu. Nên để thoáng khí một thời gian trước khi đặt trong phòng ngủ hoặc phòng kín.
Vật liệu tổng hợp. Một số loại nhựa và vật liệu ép có thể phát tán chất trong không khí, đặc biệt khi mới và khi ở nhiệt độ cao.
Hương và tinh dầu. Nhiều người dùng hương trong không gian thờ cúng hoặc để tạo mùi. Cần lưu ý: đốt hương tạo khói và các chất trong quá trình cháy. Nên đảm bảo thông gió tốt, hạn chế trong phòng kín, và đặc biệt cẩn trọng nếu trong nhà có người có vấn đề về hô hấp, người già, trẻ nhỏ, hoặc phụ nữ mang thai.
Một số loại đá và khoáng vật có thể chứa thành phần không nên tiếp xúc trực tiếp kéo dài. Nếu bạn có sản phẩm đá lạ mà không rõ, đừng để trong phòng ngủ hoặc nơi tiếp xúc thường xuyên cho tới khi biết rõ.
Rủi ro vật lý
Nhóm này thực tế hơn và gây tai nạn nhiều hơn:
- Vật nặng đặt trên cao — tượng, bình, khối đá. Nếu rơi có thể gây thương tích nghiêm trọng.
- Kệ không chịu được tải hoặc không được cố định vào tường.
- Vật có cạnh sắc ở tầm với của trẻ.
- Vật dễ vỡ đặt ở lối đi hoặc nơi dễ va.
- Gương lớn không được cố định chắc chắn.
- Đồ thuỷ tinh ở vị trí có thể bị đổ.
- Vật phẩm nhỏ — nguy cơ hóc với trẻ nhỏ và vật nuôi.
Nguyên tắc đơn giản: vật càng nặng thì đặt càng thấp. Đây là quy tắc dùng được cho mọi loại đồ trang trí.
Với nhà có trẻ nhỏ
Trẻ nhỏ chạm, kéo, ngậm và trèo — cần tính tới điều đó:
- Không đặt vật nặng ở nơi trẻ có thể kéo đổ — mép bàn, kệ thấp.
- Cố định kệ và tủ vào tường. Trẻ trèo lên kệ là tình huống gây tai nạn nghiêm trọng.
- Vật nhỏ để ngoài tầm với — bất cứ thứ gì lọt qua ống giấy vệ sinh đều là nguy cơ hóc.
- Tránh vật có cạnh sắc ở tầm trẻ.
- Cẩn thận với dây — dây treo, dây trang trí có thể gây nguy hiểm.
- Chú ý vật phẩm có sơn mà trẻ có thể ngậm.
- Nến và đèn dầu — không để trong tầm với và không để cháy khi không có người lớn.
Về đồ thờ cúng: khu vực này thường có nến, hương và đồ dễ vỡ. Nên bố trí sao cho trẻ không tự tiếp cận được, và giải thích cho trẻ lớn hơn về việc giữ an toàn ở khu vực này.
Với nhà có vật nuôi
- Vật nhỏ có thể bị nuốt.
- Một số cây cảnh độc với chó mèo — nên tra cứu trước khi đặt cây mới trong nhà.
- Đồ dễ đổ ở nơi mèo hay nhảy lên.
- Nến đang cháy — vật nuôi có thể làm đổ.
- Tinh dầu — một số loại có thể gây hại cho vật nuôi, đặc biệt là mèo. Nên tìm hiểu trước khi dùng máy khuếch tán.
Rủi ro cháy nổ
Đây là nhóm nghiêm trọng nhất:
- Nến, đèn dầu, hương — không để cháy khi ra khỏi nhà hoặc khi ngủ.
- Đặt xa vật dễ cháy — rèm, giấy, vải.
- Bát hứng chắc chắn cho hương và nến.
- Đèn trang trí — kiểm tra dây điện, không để quá tải ổ cắm.
- Không để nguồn nhiệt gần vật liệu tổng hợp.
Với bàn thờ: đây là nơi thường xuyên có lửa. Nên có bát hứng đủ rộng, giữ khu vực xung quanh gọn, không để giấy và vải gần, và không bao giờ để hương hoặc nến cháy khi không có ai ở nhà.
Về không khí trong nhà
Vài lưu ý chung:
- Thông gió quan trọng hơn nhiều so với việc tạo mùi thơm.
- Sản phẩm mới nên để thoáng vài ngày trước khi đặt trong phòng ngủ.
- Hạn chế đốt hương trong phòng kín.
- Cẩn trọng nếu trong nhà có người bị hen suyễn hoặc dị ứng — khói và mùi mạnh có thể gây khởi phát.
- Cây xanh là lựa chọn tốt cho không gian, nhưng chọn loại phù hợp với mức sáng thật và an toàn với trẻ, vật nuôi.
Khi mua
- Hỏi về vật liệu — làm bằng gì, có phủ sơn không, sơn loại nào.
- Kiểm tra độ chắc chắn — các mối nối, phần đế.
- Cân nhắc trọng lượng và nơi bạn định đặt.
- Kiểm tra cạnh sắc nếu nhà có trẻ.
- Với đồ điện, kiểm tra chứng nhận an toàn và tình trạng dây.
- Ngửi thử — mùi hoá chất mạnh là dấu hiệu nên để thoáng lâu hơn trước khi dùng.
Bố trí an toàn
- Vật nặng ở thấp, vật nhẹ ở cao.
- Cố định kệ và tủ vào tường.
- Không đặt vật nặng phía trên chỗ ngủ hoặc chỗ ngồi thường xuyên.
- Giữ lối đi thông thoáng — đây vừa là an toàn vừa trùng với nguyên tắc bố trí truyền thống.
- Miếng chống trượt dưới các vật dễ đổ.
- Kiểm tra định kỳ các mối cố định.
Vệ sinh
- Lau bụi định kỳ — bụi tích tụ ảnh hưởng tới người có dị ứng.
- Dùng dung dịch phù hợp với vật liệu — hoá chất mạnh có thể làm hỏng bề mặt.
- Cẩn thận khi lau vật đặt cao — nhiều tai nạn xảy ra lúc dọn dẹp.
- Thay thế khi hư hỏng — vật nứt vỡ có cạnh sắc.
Một điều đáng nhớ
Mục đích của việc bài trí là làm cho không gian sống dễ chịu và an tâm hơn.
Một vật phẩm đẹp nhưng đặt ở nơi có thể rơi vào đầu ai đó, hoặc làm từ vật liệu bạn không rõ, thì đi ngược lại chính mục đích đó — và không có ý nghĩa biểu tượng nào bù được cho một tai nạn.
Câu hỏi thường gặp
Rủi ro về vật liệu nào cần chú ý?
Sơn và lớp phủ ở hàng không rõ nguồn gốc, keo có mùi mạnh khi mới, vật liệu tổng hợp, và khói từ việc đốt hương trong phòng kín.
Nguyên tắc bố trí an toàn đơn giản nhất là gì?
Vật càng nặng thì đặt càng thấp, và cố định kệ tủ vào tường — trẻ trèo lên kệ là tình huống gây tai nạn nghiêm trọng.
Nhà có trẻ nhỏ cần lưu ý gì?
Không đặt vật nặng nơi trẻ kéo đổ được, vật nhỏ để ngoài tầm với vì nguy cơ hóc, tránh cạnh sắc ở tầm trẻ, và không để nến hương cháy khi không có người lớn.
Nhà có vật nuôi cần chú ý gì?
Vật nhỏ có thể bị nuốt, một số cây cảnh độc với chó mèo, đồ dễ đổ nơi mèo hay nhảy, và một số tinh dầu có thể gây hại đặc biệt với mèo.
Với bàn thờ cần lưu ý gì về an toàn?
Có bát hứng đủ rộng, giữ khu vực xung quanh gọn, không để giấy vải gần, và không bao giờ để hương hoặc nến cháy khi không có ai ở nhà.
